Pruszków

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miejski w Pruszkowie (UM)
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Kraszewskiego 14/16
    • Tel.: +48 22 758-64-31
    • www.pruszkow.pl
    • E-mail: prezydent@miasto.pruszkow.pl
    • NIP: 534-10-02-770
    • REGON: 000592874
  • Starostwo Powiatowe w Pruszkowie
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Staszica 1
    • Tel.: +48 22 738-14-00 (sekretariat)
    • www.powiat.pruszkow.pl
    • E-mail: starostwo@powiat.pruszkow.pl
    • NIP: 534-20-22-786
    • REGON: 013267144
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w Pruszkowie (ZUS)
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Ołówkowa 38
    • Tel.: +48 22 728-73-40
  • Urząd Skarbowy w Pruszkowie (US)
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Staszica 1
    • Tel.: +48 22 738-09-00
  • Powiatowy Urząd Pracy w Pruszkowie (PUP)
  • Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Pruszkowie
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Kraszewskiego 14/16
    • Tel.: +48 22 738-15-31
    • www.powiat.pruszkow.pl
    • E-mail: komunikacja@powiat.pruszkow.pl
  • Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o. (SKM)
    • 03-808 Warszawa
    • ul. Mińska 25
    • Tel.: +48 22 336-64-00 (sekretariat)
    • www.skm.warszawa.pl
    • E-mail: biuro@skm.warszawa.pl
  • Miejski Klub Sportowy "Znicz" Pruszków (MKS)
  • Towarzystwo Budownictwa Społecznego "Zieleń Miejska" Sp. z o.o. (TBS)
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Gordziałkowskiego 9
    • Tel.: +48 22 758-84-50
    • www.tbszm.com.pl
    • E-mail: tbszm@tbszm.com.pl
  • Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA - Inspektorat w Pruszkowie (PZU)
    • 05-800 Pruszków
    • Al. Wojska Polskiego 12
    • Tel.: +48 22 758-84-87
    • www.pzu.pl
    • E-mail: sek-pruszkow@pzu.pl
  • Restauracja - Pizzeria "Corrado"
    • 05-800 Pruszków
    • Al. Wojska Polskiego 36a
    • Tel.: +48 22 728-48-49
    • www.corrado-pizza.com
    • E-mail: info@corrado-pizza.com
  • Basen "Kapry"
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Andrzeja 3
    • Tel.: +48 22 759-52-56
    • www.plywalniakapry.pruszkow.pl
    • E-mail: plywalniakapry@plywalniakapry.pruszkow.pl
    • NIP: 534-227-58-72
  • Hotel "Ideal" Pruszków
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Bolesława Prusa 1
    • Tel.: +48 22 739-27-00
    • www.idealhotels.pl
    • E-mail: pruszkow@idealhotels.pl
  • Sąd Rejonowy w Pruszkowie
    • 05-800 Pruszków
    • ul. Kraszewskiego 22
    • Tel.: +48 22 758-60-43

O Pruszkowie

Miasto powiatowe w województwie mazowieckim, we wschodniej części Równiny Łowicko-Błońskiej, nad Utratą, w aglomeracji warszawskiej, na północnym wschodzie graniczy z Piastowem. 55 tysięcy mieszkańców (2002).

Ośrodek przemysłowo-usługowy, największy w tzw. zachodnim paśmie aglomeracji warszawskiej; rozwinięty różnorodny przemysł elektromaszynowy (sprzęt elektroniczny i gospodarstwa domowego, tarcze ścierne i inne), ponadto zakłady: materiałów biurowych (m.in. ołówki i kredki), elementów budowlanych, materiałów izolacyjnych, farmaceutyczne, zielarskie, opakowań, poligraficzne, odzieżowe, mebli biurowych, przetwórstwa rolno-spożywczego; elektrownia; liczne firmy budowlano-montażowe. Centrum Logistyczne Millenium (140 tysięcy m kwadratowych); wielki kolejowy terminal kontenerowy, węzeł lokalnych dróg.

Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki, 2 filie warszawskich szkół wyższych; Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego; działa Miejski Ośrodek Kultury im. prof. A. Kamińskiego (m.in. zespoły Tańca Ludowego "Pruszkowiacy", Trapiści - muzyka nurtu zwanego sacro-rock, Tańca Nowoczesnego "Contra"; Klub Miłośników Pruszkowa, Galeria Sztuki, Ośrodek Kultury Chrześcijańskiej i inne), który jest organizatorem wielu imprez, w tym ogólnopolskiego przeglądu recytatorskiego, powiatowego przeglądu kolęd i pastorałek, regionalnych przeglądów działalności kulturalnej; obiekty sportowe, w tym hala sportowa, park wodny Kopry; hotele; w dzielnicy Tworki szpital dla nerwowo i psychicznie chorych; duża część mieszkańców Pruszkowa pracuje w Warszawie.

W centrum dawna, małomiasteczkowa 2- i 3-piętrowa zabudowa z wieloma sklepami i warsztatami rzemieślniczymi oraz powojenne bloki mieszkalne i domy robotnicze z przełomu XIX i XX w.; na przedmieściach zabudowa indywidualna wśród ogrodów i powojenne bloki mieszkalne; w otoczeniu gospodarstwa rolne i ogrodnicze przyłączonych po II wojnie światowej dawnych osiedli wiejskich. W obrębie miasta, w dolinie Utraty oraz widłach Utraty i Żbikówki strefa o szczególnym znaczeniu ekologicznym, obejmująca Ogród Szpitala Psychiatrycznego w Tworkach, parki - Potulickich, Anielin oraz po przeprowadzeniu starannego odtworzenia Ogrody Pałacowe na Żbikowie. Wokół Pruszkowa glinianki - pozostałości po cegielniach.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia Miasta

Wieś drobnoszlachecka wzmiankowana w XVI w.; od 1795 w zaborze pruskim, od 1807 w Księstwie Warszawskim, od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie); rozwój od połowie XIX w. związany z budowlą Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (od 1845 stacja linii kolejowej); na przełomie XIX i XX w., następnie w okresie międzywojennym rozwój przemysłu, głównie metalowego (Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego oraz Zakłady Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki), wytwórnia porcelany i fajansu; prawa miejskie 1916; jeden z większych ośrodków Warszawskiego Okręgu Przemysłowego; od 1927 linia WKD; 1931 strajki robotnicze. W czasie okupacji niemieckiej, 1940-41 getto (około 1,4 tysiąca osób wywiezionych do getta w Warszawie), liczne egzekucje; ośrodek konspiracji AK; VIII 1944-I 1945 niemiecki obóz przejściowy dla ludności cywilnej ewakuowanej z Warszawy po powstaniu warszawskim (przeszło przez niego około 650 tysięcy osób); 27 III 1945 miejsce aresztowania przez NKWD 16 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. W 1952-75 i od 1999 miasto powiatowe.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Turystyka i zabytki

W pruszkowskim zabytkowym parku otaczającym rezydencję Potulickich - klasycystyczny dwór z XIX w. (dziś Urząd Stanu Cywilnego), w dawnej oficynie, stajni i powozowi urządzono Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego. Placówka prezentuje m.in. wyniki badan archeologicznych jednego z największych odkrytych w Europie, w rejonie Pruszkowa, ośrodków metalurgii, czynnego w okresie od I w. p.n.e. do IV w. n.e. W oranżerii odbywają się popularne wśród melomanów koncerty, podczas których można m.in. usłyszeć dźwięki jednego z najstarszych fortepianów w Polsce, z 1830. Na południe od parku strzelistymi wieżami wyróżnia się neoromańsko-neogocycki kościół Św. Kazimierza z jedną z trzech wiernych kopii wizerunku Matki Bożej Częstochowskiej. Z kolei w neogotyckim kościele (1914) w dzielnicy Żbików znajduje się obraz NMP Łaskawej pochodzący z XV stulecia. W Tworkach, znanych z dużego szpitala psychiatrycznego, stoi kościół z 1906, wybudowany jako ormiańska cerkiew prawosławna, z resztkami polichromii cerkiewnej i obrazem w ołtarzu głównym namalowanym przez jednego z pacjentów szpitala. Miejsce podstępnej akcji władz sowieckich, które w marcu 1945 aresztowały zaproszonych na negocjacje przywódców Polski Podziemnej, upamiętnia pomnik Szesnastu.

Zabytki:

Źródła:
  1. Atrakcje Turystyczne Polski, pod red. Moniki Karolczuk-Kędzierskiej, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2006
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Pruszków w liczbach

Powierzchnia miasta 19,2 km2 (1 919 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 55 387
Liczba urodzeń w 2006 roku 583
Liczba zgonów w 2006 roku 536
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 1 302
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 1 138
Ilość osób, które pracują 13 704
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 2 s143
Ilość książek w miejskich bibliotekach 179 589 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 218 (o średniej powierzchni 111,0 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 129
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 7 445
Dochody miasta (gminy) 112 609 849,58 zł
Wydatki miasta (gminy) 114 855 642,13 zł
Średnia pensja w powiecie pruszkowskim 3 288,65 zł (co stanowi 124,7% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w powiecie pruszkowskim 51 503
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 16,4
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl